Gelijk hebben en gelijk krijgen; daar zit vaak verschil tussen. Is er schade geleden, op welke manier dan ook, en wil men die schade vergoed krijgen, dan zal daar vaak de nodige tijd en moeite in moeten worden gestoken. Wat betreft de buitengerechtelijke kosten: die kunnen onder voorwaarden vergoed. Hoe zit dat precies? En wanneer worden die kosten niet vergoed?

Wat zijn buitengerechtelijke kosten?

Buitengerechtelijke kosten zijn de kosten die zijn gemaakt om een vordering buiten rechte (dus zonder een juridische procedure) voldaan te krijgen. Daarnaast omvat dit begrip ook de kosten die gemaakt zijn ter vaststelling van de schade en de aansprakelijkheid van een ander. Het gaat dus om kosten die worden gemaakt maakt in het voortraject van je zaak (dus vóór er een juridische procedure is gestart). Het kan ook gaan om kosten die gemaakt worden  zonder dat er ooit een procedure is gaan lopen. Dat kan als er met de aansprakelijke partij is onderhandeld over de schadevergoeding, maar men er uiteindelijk wel samen uit is gekomen. Ook kosten die zijn gemaakt doordat er experts (medisch of anderszins) zijn ingeschakeld, kunnen als buitengerechtelijke kosten worden aangemerkt. Verder heb je ook nog de buitengerechtelijke incassokosten: dat zijn kosten die zijn gemaakt in verband met versturen van sommatie(s) en ingebrekestelling(en) – het daadwerkelijke incasseren dus, zoals de naam al suggereert.

Wanneer komen buitengerechtelijke  kosten voor vergoeding in aanmerking?

Op grond van de wet bestaat – onder bepaalde voorwaarden – recht op vergoeding van buitengerechtelijke kosten (artikel 6:96 lid 2 onder b en c BW). In beginsel is er recht op volledige vergoeding van buitengerechtelijke kosten. De kosten moeten wel de zogenaamde ‘dubbele redelijkheidstoets’ doorstaan. Die houdt in dat de kosten in redelijkheid moeten zijn gemaakt en ook naar aard en omvang redelijk moeten zijn.

En wanneer ‘verschieten ze van kleur’?

Bij bepaalde buitengerechtelijke kosten zit er wel een addertje onder het gras. Als een procedure eenmaal aanhangig is gemaakt kunnen buitengerechtelijke kosten ‘van kleur verschieten’. Vanaf dat moment kunnen die kosten als proceskosten worden aangemerkt. Proceskosten worden slechts gedeeltelijk vergoed. Als een juridische procedure namelijk uitmondt in een in een veroordeling tot schadevergoeding, dan wordt ook een proceskostenveroordeling ten laste van de aansprakelijke partij uitgesproken (artikelen 237-240 Rv). Die proceskostenveroordeling omvat de kosten die gemoeid zijn (geweest) met het voeren van de procedure. Er is slechts sprake van een forfaitaire vergoeding van een deel van de gemaakte kosten. Deze regeling gaat vóór op de werkelijk gemaakte buitengerechtelijke kosten (artikel 6:96 lid 3 BW). In een volgend blogbericht gaan wij hier nog wat dieper op in.

Let op!

Let dus op dat je tijdig kleur bekent. Buiten een juridische procedure bestaat er in beginsel recht op volledige vergoeding van buitengerechtelijke kosten. Op het moment dat er wél een procedure gaat spelen verandert dat. Dat zal kunnen betekenen dat de partij die schade heeft geleden minder van de werkelijke (buitengerechtelijke) kosten vergoed krijgt. Voor die partij is het verstandig om daarmee rekening te houden bij het inschatten van de mogelijke kosten en baten van een juridische procedure.

Bonus: soms hoef je geen kleur te bekennen

Voor de fijnproever nog het volgende: buitengerechtelijke incassokosten die tussen partijen zijn overeengekomen, zijn – binnen de grenzen van artikel 242 Rv – altijd verschuldigd. Deze kosten kunnen dus niet van kleur verschieten (dat wordt bepaald in artikel 6:96 lid 5 laatste volzin BW en artikel 241 laatste volzin Rv). Daarnaast vallen de kosten die zijn gemaakt in een deelgeschilprocedure ook onder de buitengerechtelijke kosten (artikel 1019aa Rv); ook deze kosten zijn ‘kleurvast’. Lees hierover meer in de blog van Rozemarein Leen: ‘Proceskosten in een deelgeschilprocedure: de voordelige spelregels’.

Tenslotte

In een volgend blogbericht gaan we nader in op de (hoogte van de) proceskosten en op de samenloop tussen buitengerechtelijke en proceskosten. Houd het Schadeblog dus in de gaten!